mmmmmmmmmmmmmmmm mm mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm
   

SYNAGOGEN IN DE REGIO

     
     
    Appingedam

Bourtange


Groningen


Leek

Winsum

Zuidlaren

m
     
x winsum-obergum anno 1879

x bouwgeschiedenis

x monument

x bezichtiging en verhuur

x de winsumse sjoel

x synagogen in de regio
 
gronings jodendom
    Klik op de afbeelding voor een historisch overzicht van 21 Joodse Gemeenten in de Groninger Archieven
     
   

DE MEDIENE
x

.
.
.
.
.

.

.
.
begin 19e eeuw

 

De 'mediene' is een benaming voor de Joodse gemeentes op het platteland. In feite rekent men heel Nederland, met uitzondering van Amsterdam, tot de mediene. Wij beperken ons hier tot de regio Noord en Midden-Groningen.

In Appingedam ontstaat rond 1563 de eerste Joodse gemeenschap, als Joest Muesken uit Praag in Appingedam toestemming krijgt voor de start van een bank van lening. De meeste Joodse gemeentes in de provincie Groningen krijgen echter pas vorm in het begin van de 19e eeuw. Veelal worden de eerste religieuze bijeenkomsten gehouden in huissynagogen. Dit zijn speciaal daarvoor ingerichte, gehuurde kamers in een gewoon woonhuis. Om de situatie uit het verleden enigszins te kunnen vergelijken met de situatie van tegenwoordig, geven we hieronder per locatie alleen de jaartallen van de laatst gebouwde synagogen. Voor alle historische details geeft de website van de. Groninger Archieven .een mooi digitaal overzicht van het vooroorlogse Jodendom en de synagogen die daarbij altijd een centrale rol hebben gespeeld.
x

   

Vroegste vestiging in de regio Noord en Midden Groningen
en de synagogen die hier na de Tweede Wereldoorlog nog een functie hebben

     
   
  joodse
vestiging
vanaf

bouwjaar
laatst gebruikte
synagoge

aantal joodse
inwoners
vóór de oorlog
aantal joodse
inwoners
begin WO II
ring Appingedam x 1563 Broerstraat
1801
1809 : 130 1940 : 128
Delfzijlx 1655 Singel
1888
1899 : 196 1940 : 155
Uithuizen x 1738      
         
Stedum x 1620      
ring Winsum x 1774 Schoolstraat
1879
1879 : 165 1940 : 49
Warffum x c.1820      
         
Leens x c.1753      
Grijpskerk x c.1733      
Groningen x 1689 Folkingestraat
1906
1899 : 2618 1941 : 2843
         
     
   

ACTUEEL IN DE PROVINCIE GRONINGEN
x

. noord en midden groningen
.
.
.

. provinciebreed
.
.
.
.
.
. europese dag
.joods cultureel erfgoed

  Na de Tweede Wereldoorlog is het Gronings Jodendom grotendeels verdwenen. In Noord en Midden Groningen zijn er van de negen vooroorlogse locaties nog slechts drie over. In hoeverre de syangoge in Delfzijl daar in de toekomst bij komt, is nog niet bekend.

Bekijken we de actuele situatie provinciebreed, dan zien we dat er van de 21 locaties nog vijf centra over zijn, waaromheen activiteiten op het gebied van joodse religie en Joods erfgoed tot ontplooiing komen. Vanwege de regionale samenwerking is de synagoge van Zuidlaren in Drenthe hier als zesde aan toegevoegd.

Op Europees niveau wordt in de maand september jaarlijks de Europese Dag van het Joods Cultureel Erfgoed georganiseerd. Het intiatief hiervoor ligt bij de. AEPJ .in de Spaanse stad Girona. In Nederland wordt het initiatief voor de landelijke organisatie van deze Europese dag ondersteund door de internationale Joodse organisatie. B’nai B’rith. loge Hilleel te Amsterdam.
x
   

x
Zes hedendaagse centra voor joodse religie en/of joods cultureel erfgoed

     
    synagoge bourtange synagoge appingedam synagoge winsum
 

 

Synagoge Bourtange Synagoge Appingedam Synagoge Winsum
     
   
  regio

functie

Bourtange x zuidoost
groningen
museale synagoge als onderdeel van Vesting Bourtange
     
Appingedamx noordoost
groningen
voormalige synagoge met culturele bestemming en erfgoedlogies in de onderwijzerswoning
Delfzijl x noordoost
groningen
voormalige synagoge, bestemming onbekend
Winsum x noordwest
groningen
voormalige synagoge, bestemd als centrum voor herinnering, educatie en sociaal-culturele activiteiten
     
Leek x zuidwest
groningen
joods schooltje in gebruik als museum, educatief
centrum en locatie godsdienstonderwijs Baderech Kids
Groningen x midden
groningen
synagoge met joods religieuze functie (info NIGG > klik ) en museaal educatief centrum
Zuidlaren x noord
drenthe
synagoge met religieuze functie (info PJG-NN > klik ) en culturele bestemming
     
     
    joods schooltje leek synagoge zuidlaren
    Joods Schooltje Leek Synagoge Groningen Synagoge Zuidlaren
   

. interieur synagogaal museum
. bourtange, met de 'heilige arke'

. gericht naar jeruzalem

  interieur synagoge zuidlaren
     
  Sinds voorjaar 2016 beschikt SyNeON, het netwerk van samenwerkende synagogen in Noord- en Oost-Nederland, over een eigen website met basisinformatie per locatie over de twintig deelnemende organisaties, te weten: de synagogen van Aalten, Appingedam, Bourtange, Borculo, Dalfsen, Dieren, Elburg, Emmen, Enschede, Groningen, Haaksbergen, Lochum, Vriezeveen, Winsum, Winterswijk, Zuidlaren en Zwolle. Daarnaast zijn ook het Etty Hillesumcentrum in Deventer, het Herinneringscentrum Kamp Westerbork in Hooghalen en de Samuel Levie Stichting in Leek aan synagogennetwerk SyNeON verbonden.
     
. samenwerkende synagoge
. regio noord- en oost-nederland
 
   

terug naar de homepage > klik
m
     
   
judaica warffum
    . Judaica, collectie .
. Hoogelandmuseum Warffum .