naar het virtuele sjoelplein  
                     
mal a O mal c
   

Winsum, 1867

De Joodse begraafplaats

 
oooooooooooooooooooooooo     oooooo
. basisschool piramiden
. onderwijsproject tikoen 2010
 

 
    thema: rituelen ..  
   

Anno 1867

oooooo
    De Joodse begraafplaats aan de oude Munsterweg in Winsum wordt in 1868 officieel in gebruik genomen. De oudste grafsteen is van Comprecht Izaäks de Vries uit Wetsinge. Hij overlijdt op 25 maart 1867 (volgens de Joodse jaartelling is dit het jaar 5627). Comprecht Izaäks de Vries is een zoon van koopman Izaäk Nathans de Vries die zich in 1797 vanuit Garnwerd in Winsum vestigt.
m
 
   

Introductie

 

.
. minjan
.
.

. begraafplaats en mikwe
.
.
.
.

.

.
.

.

.

. familie
. onderhoud

  Sinds de landelijke richtlijnen uit het begin van de 19e eeuw kunnen joodse gemeenten erkenning krijgen als zij beschikken over voldoende Joodse mannen van 13 jaar of ouder die de joods religieuze bijeenkomsten bijwonen. Ook moet er voor die bijeenkomsten een huis van samenkomst zijn (een enkele kamer is daarvoor al voldoende). Ook aanwezigheid van een Joodse begraafplaats en een plaats voor het heilig bad of mikwe behoren tot de noodzakelijke voorzieningen. Alle gewoonten en gebruiken van zo’n Joodse gemeenschap maken dat hun aanwezigheid niet onopgemerkt blijft. Hoe gaat het er allemaal aan toe? In §1 bespreken we de rituelen rond leven en dood uit het orthodoxe plattelands Jodendom van voor de Tweede Wereldoorlog. In §2 gaan we in op de komst van de Joodse begraafplaatsen in de provincie Groningen, die na de oorlog als getuigen van de vooroorlogse Joodse aanwezigheid in ere worden gehouden. Het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap krijgt het eigendom over dit erfgoed en stelt een indrukwekkende database samen: het Stenen Archief. In §3 gaan we een kijkje nemen op de Joodse begraafplaats van Winsum. Zijn er nog mensen die de begraafplaats bezoeken omdat er familie begraven ligt? En gaat het allemaal wel goed komen met het onderhoud van die begraafplaats in de toekomst? Kennen de mensen in de omgeving de geschiedenis nog? Of zal dit stukje grond buiten het dorp, ooit aangekocht door drie Joodse mannen uit Winsum, langzaam maar zeker veranderen in een kleine wildernis, die uiteindelijk vergeten wordt?
m
 

 

     
       
. drie paragrafen   §1. Rituelen bij huwelijk, geboorte en sterven > klik

§2. Joodse begrafplaatsen in de provincie Groningen
> klik

§3. Joodse begraafplaats Winsum
> klik

naar het virtuele sjoelplein

 
       
   

Interview


Lees na §3 ook het interview met Noah Benninga. Van de Joodse familie Benninga heeft een aantal generaties in Eenrum gewoond. Op de Joodse begraafplaats van Winsum staan zes grafstenen van de familie, waaronder die van Noah's betovergrootvader Noach Benninga. Noah's grootvader is in 1909 geboren. Tijdens de oorlog vlucht hij met zijn vrouw en dochtertje Aleida Channah en zijn schoonmoeder via Londen naar Nederlands Indië. Na de oorlog keert hij met zijn gezin voor korte tijd terug naar Eenrum. Daar wordt in 1947 hun tweede kindje, Simon Zadok Benninga, geboren. Hij is de vader van Noah Benninga uit Israël die aan het woord komt in dit interview.

> English
.
 
       
   
..met medewerking van:.
..dhr. Theo Mol


. bronnen:
. - uitgaven St. Een Joodse Erfenis .
. - uitgaven De Vey Mestdagh Stichting .
. - diverse websites, zie menu links ..
 

 

                                                                   
  1727
|

1774
|
1797
|
1808
|
1820
|
1834
|
1867
|
1879
|
  1913
|
1933
|
  1942
|
1993
|
2011
|
                                 
m
O
boom






O
vitrine






O
museum






O
oordelen






O
sophia






O
archief