film
     
   
             
O  

 

 

TIJDBALK

   
. collectie Groninger Museum
. (foto: John Stoel)
 
     

 

 

Tijdsbeeld

    Esinge in het Wester Kwartier van Groeningen luidt het onderschrift van bovenstaand schilderij. Het werd in 1772 gemaakt door Aert Schouwman en toont Ezinge gezien vanaf de Oldijk/Van Swinderenweg. Het middeleeuwse kerkje boven op de wierde valt meteen op. De schilder geeft ons een mooi beeld van het Groninger hogeland in de achttiende eeuw. Hij woonde in Dordrecht en is vooral bekend om zijn aquarellen van stadsgezichten en landschappen.
.
.allersmaborg
  Op het Groninger hogeland leeft men in de achtiende en negentiende eeuw vooral van de landbouw en veeteelt. Er zijn wat winkeltjes in het dorp en op de deftige Allermaborg tussen Ezinge en Aduarderzijl woont notaris Jonkheer Mr. Reneke de Marees van Swinderen. In die tijd zijn de meeste mensen christelijk, het merendeel is protestant en een klein aantal is katholiek. In het midden van de negentiende eeuw staan er in de gemeente Ezinge 22 Joodse inwoners ingeschreven. Zij vormen een minderheid en kunnen ook niet zomaar alle beroepen uitoefenen. Veelal verdienen zij hun brood in de veehandel of als slager, sommigen van hen gaan met koopwaar langs de deur.

 

 

Jaartelling

verhalen van ver   Jodendom, christendom en islam zijn de drie zogenaamde ambrahamitische religies die veel verhalen met elkaar gemeen hebben. Zoals bijvoorbeeld het scheppingsverhaal en het verhaal over Abraham en zijn vrouw Sara. Die verhalen zijn allemaal ontstaan in het Midden-Oosten, maar worden wel verschillend begrepen en doorverteld.
    Het jodendom is de oudste van de drie religies, daarna volgt het christendom en tenslotte de islam.
    Ondanks de overeenkomst zijn er toch ook grote verschillen. Eén daarvan betreft de jaartelling. Zo begint de jaartelling bij de christenen met de geboorte van Jezus. De joodse jaartelling begint echter met het scheppingsverhaal en dateert van 3761 v.Chr. De jaartelling in de iIslam begint pas vier duizend jaar later, om precies te zijn in het jaar 622 n.Chr.
.
.maankalender
  Een ander verschil tussen de jaartellingen bij het jodendom en het christendom is dat het joodse kalenderjaar is gebaseerd op de omwenteling van de maan om de aarde, terwijl de christelijke jaartelling is gebaseerd op de omwenteling van de aarde om de zon in twaalf maanden.
     
     

Tijdbalk van Joodse vestiging in Winsum

m
  17e eeuw    
18e eeuw 19e eeuw 20e eeuw 21e
                                                                   
  |
1727
  |
1774
|
1797
|
1808
|
1820
|
1834
|
1867
|
1879
  |
1913
|
1933
  |
1942
|
1993
|
2011
                                 


m
M

Zie voor een korte beschrijving van de dertien items mm > mm Canon Winsums Jodendomzm

 

 

 

Een lange reis

    Maar hoe zijn de Joden vanuit het Midden-Oosten eigenlijk helemaal in Groningen terecht gekomen?
     
.diaspora   De verspreiding van het Joodse volk over de wereld wordt Diaspora genoemd. Deze Diaspora begint in het jaar 586 v.Chr. met de ondergang van het koninkrijk Juda. Een klein deel van de Joden trekt dan naar Egypte, maar het merendeel gaat in ballingschap naar Babylonië. Later verspreiden zij zich verder over delen van Azië, het Middellandse Zeegebied, Noord-Afrika en Europa. Na de Middeleeuwen trekken Joden ook naar de overzeese gebieden en Amerika.
    Door de eeuwen heen vormen groepen Joden zo telkens opnieuw een minderheid temidden van mensen die anders denken en doen. Vaak behouden zij daarbij hun eigen joodse godsdienst en soms hebben zij ook beperkt zelfbestuur. Veel Joden in de provincie Groningen zijn afkomstig uit Polen en de Duitse landen. Soms komen zij uit Zweden, Hongarije of elders. Sommigen zijn gewoon vanuit Drenthe in noordelijke richting getrokken en anderen vestigen zich in de provincie vanuit de grotere steden in de randstad, zoals Amsterdam en Den Haag.

  Overal ter wereld wonen Joden en hebben Joden gewoond. Overal ook zijn zij volgens Joodse traditie begraven. Op de grafstenen staat de naam van de overledene in het Hebreeuws geschreven en op sommige grafstenen staan twee handjes afgebeeld. Dat betekent dat de overledene een 'cohen' was, een afstammeling van de vroegere priesterklasse.
.tweede wereldoorlog   Het drama van de Jodenvervolging en de Holocaust tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft diepe sporen getrokken in onze Westerse samenleving. Vragen waar nooit antwoorden op komen dooraderen het naoorlogse bestaan. Veel Joods erfgoed heeft daardoor een functie gekregen als centrum voor herinnering aan dat wat we niet meer vergeten mogen.
     
     
   
. bronnen: .
. - uitgaven St. Een Joodse Erfenis .
. - uitgaven De Vey Mestdagh Stichting .
. - diverse websites, zie menu links .
     
     
   
             
O
boom






O
vitrine






O
museum






O
oordelen






O
sophia






O
archief