mmmmmmmmmmmmmmmm mm mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm
 

 

NIEUWS

     
   

Agnes de Vries-Bruins in Groninger Vrouwengalerij

     
.
.
8 maart 2019
.
.
.
.
.

.
screenshot
. screenshot 'de verhalen van groningen'
  Naar aanleiding van honderd jaar vrouwenkiesrecht vond tijdens Internationale Vrouwendag 2019 op vrijdag 8 maart in de Universiteitsbibliotheek (UB) de opening plaats van de Groninger Vrouwengalerij, een portrettengalerij die zowel online als op locatie verhalen vertelt over vijftig bijzondere Groninger vrouwen uit het verleden. De galerij zal onder andere in de vorm van een expositie door de provincie trekken en is als eerste tot en met 16 juni 2019 te zien in de UB Binnenstad op de tweede verdieping. De Vrouwengalerij is opgezet door website 'De Verhalen van Groningen' in samenwerking met inwoners van de provincie.

Groningen heeft veel sterke en vooruitstrevende vrouwen voortgebracht, van kunstenaars tot politici en wereldberoemde sopranen tot grensverleggende wetenschappers. Toch zijn deze vrouwen nauwelijks of niet terug te vinden in de regionale of landelijke geschiedschrijving. Daarom zet 'De verhalen van Groningen' deze bijzondere vrouwen in de spotlights. Een van hen is SDAP-politica Agnes de Vries-Bruins. Zij was getrouwd met de in Winsum geboren vakbondsbestuurder en polticus Nathan Albert de Vries.

Alle verhalen van de Groninger Vrouwengalerij vindt u via: De Verhalen van Groningen
     
     
   


ROOSJE VOS en de strijd om het VROUWENKIESRECHT
. - eerste .N.A. DE VRIESLEZING .in voormalige Synagoge Winsum - .

     
31 maart 15.00 uur
.
roosje vos .(afb. wiki commons)
  Op zondagmiddag 31 maart organiseert Stichting Een Joodse Erfenis in samenwerking met Stichting Behoud Synagoge Winsum de eerste N.A. de Vrieslezing (zie toelichting onder de huwelijksfoto nardus en agnes). Historica Femke Knoop zal die middag dieper ingaan op het leven van Roosje Vos (1860-1932) en de strijd om het vrouwenkiesrecht.

Vele jaren stond de voormalige synagoge in Winsum bekend als het N.A. de Vriesgebouw, genoemd naar Nathan Albert de Vries (Nardus), geboren in een Winsums Joods gezin in 1878 en overleden in 1924 te Groningen). Nardus en ook zijn echtgenote Agnes de Vries-Bruins (1874-1957) worden gedreven SDAP-politici. Op 8 maart j.l. kreeg Agnes als een van de vijftig vrouwen een plaats in de Groninger Vrouwengalerij, evenals vakbonds-leidster en politica Roosje Vos. Beide vrouwen hebben verder gemeen dat ze in 1919 werden geïnstalleerd als lid van de Provinciale Staten en dat zij ook beiden kinderloos zijn gebleven. Net als Nardus de Vries is ook Roosje Vos geboren in een Joods gezin, maar dan in Amsterdam. Ze wordt daar als veertienjarige in het Nederlands Israëlitisch Meisjes-weeshuis geplaatst en opgeleid als naaister. In 1903 verhuist Roosje van Amsterdam naar het Groningse Westeremden en later naar de stad Groningen.

.
. poster  
. locatie
.
. datum
. aanvang
. toegang
. reserveren aanbevolen via
  voormalige Synagoge Winsum
> Schoolstraat 24, 9951 EL Winsum
31 maart 2019
.
15.00 uur (zaal open vanaf 14.30 uur)
.
7,50 euro
.
info@sjoelplein.nl .
     
huwelijksfoto.nardus en agnes
. d.d. 6 december 1906
 
     
    De voormalige synagoge van Winsum stond na beëindiging van de joods-religieuze functie in Winsum lange tijd bekend als het 'N.A. de Vriesgebouw'. In 1940 kocht vakbonds-organisatie 'de Moderne Winsumer Bestuurdersbond' het gebouw van de Joodse Gemeente Winsum als vergaderlokaal en buurthuis. De originele plaquette boven de ingang verdween en vanaf die tijd kreeg het de naam 'N.A. de Vriesgebouw, genoemd naar Nathan Albert (Nardus) de Vries (1878-1924), geboren in een joods gezin in Winsum. Nardus dreef er van 1900 tot 1907 de huiden- en wolhandel van zijn vader Hartog de Vries, maar vertrok al eerder naar de stad Groningen. In december 1906 trouwde hij met Agnes Bruins, die in 1911 een eigen praktijk als zenuwarts begon. Als gedreven SDAP-politicus werd Nardus lid van de gemeenteraad en later gedeputeerde van Provinciale Staten.

In 2010 is de voormalige synagoge van Winsum gerestaureerd en teruggebracht naar de oorspronkelijke bouwvorm uit 1879. De originele plaquette boven de ingang aan de westzijde werd eveneens gerestaureerd en de naam 'N.A. de Vriesgebouw' verdween. Met het instellen van de jaarlijkse N.A. de Vrieslezing willen Stichting Een Joodse Erfenis en Stichting Behoud Synagoge Winsum deze spraakmakende geboren Winsumer weer voor het voetlicht brengen.
     
. links: nathan albert de vries

. rechts: gevelbord boven de ingang
. (restauratieplan)
 
     
     
     
   

Lezing op zondagmiddag 27 januari over de jeugdboeken van El Pintor (1941-1943)

     
     
.kom binnen (collectie
. kinderboekenhuis winsum)
 
     
    Op zondagmiddag 27 januari organiseerde stichting Een Joodse Erfenis in samenwerking met het KinderBoekenHuis Winsum een lezing over de jeugdboeken van El Pintor. Spreker is Linda Horn.
     
    Een aantal van de jeugdboeken van El Pintor bevindt zich in het KinderBoekenHuis in Winsum. El Pintor is een schuilnaam. Hierbij was onder andere het Amsterdamse kunstenaarspaar Jacob Kloot (1916-1943) en Anna Galinka Ehrenfest (1910-1979, afkomstig uit Rusland), beiden met Joodse wortels, nauw betrokken. In de lezing zal Linda Horn verder ingaan op de vraag: Wie of wat was El Pintor? Over deze vraag sprak zij eerder op 21 april 2018 in het Joods Historisch Musem in Amsterdam. Dit ter gelegenheid van een studiedag rond Joods leven in kinderboeken van de Stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur (SGKJ). Ook heeft zij onder meer onderzoek gedaan naar voorlichting aan jongeren over de Tweede Wereldoorlog in verschillende Europese landen en een boek geschreven over het schilderspaar Else Berg en Mommie Schwarz, beiden volkomen vergeten, mede vanwege hun einde in Auschwitz. Daarna heeft Linda Horn voor het Joods Historisch Museum in Amsterdam als gastconservator een overzichtstentoonstelling over dit schilderspaar gemaakt, die enorm veel succes had en waarmee de beide schilders enig recht is gedaan.
     
vm. synagoge winsum
. 27 januari 2019, 15.00 uur
.
poster
 
. titel:
. spreekster:
. organisatie:
. locatie:.
 

El Pintor (1941-1943), schuilnaam voor een kunstenaarsduo?
Linda Horn
Stichting een Joodse Erfenis te Winsum en het KinderBoekenHuis
voormalige Synagoge Winsum, Schoolstraat 24, 9951 EL Winsum

     
. 'zwemmen' (collectie
. kinderboekenhuis winsum)
 
     
     
     
     
   

Herdenking Kristallnacht in vm. synagoge Winsum met speelfilm 'Denial'

     
.
.
vm. synagoge winsum
.
9 november 2018, 20.30 uur
  1938-2018
In samenwerking met Filmhuis Winsum bracht Stichting Een Joodse Erfenis tachtig jaar na dato de Jodenvervolging in herinnering tijdens de Kristallnacht van 9 op 10 november 1938 met de integere speelfilm Denial. Een film die stilstaat bij het feit dat het onweerlegbaar aantonen van waarheid ertoe doet. -
     
. rachel weisz in de rol van
. prof. deborah lipstadt
 
     
.
.
.
.
.
.
.
.
londen, 1996
. omgekeerde bewijslast
  Denial is gebaseerd op het boek ‘History on Trial: My Day in Court with a Holocaust Denier’ uit 2005. Hierin staat het waargebeurde verhaal rond de rechtszaak waarin David Irving (Timothy Spall) schrijfster professor Deborah Lipstadt (Rachel Weisz) en haar uitgever beschuldigt van smaad. Irving is een controversieel historicus en holocaustontkenner. Hij baseert zijn beschuldiging op de uitspraken van Lipstadt in haar boek ‘Denying the Holocaust: The Growing Assault on Truth and Memory’ uit 1993.

De rechtszaak vindt in 1996 in Londen plaats. Irving kiest daarvoor, in plaats van de VS waar Lipstadt woont, omdat de bewijslast in het Engelse rechtssysteem bij de beschuldigde ligt. Lipstadt moet bewijzen dat Irving liegt en dat is lastig omdat de Nazi's veel bewijsmateriaal hebben vernietigd. We zien een rechtbankfilm met overtuigende acteurs, waarin het niet om emotionele monologen draait maar om heldere feiten. Denial is een film met actuele relevantie voor debat rond vrijheid van meningsuiting, onredelijkheid, leugens, manipulatie van bewijsmateriaal, nepnieuws...
     
speelfilm
.
. filmhuislocatie
. datum
..
. organisatie
. filmhuis winsum
  Denial..> trailer
UK/USA 2016, regie: Mick Jackson, duur: 105 minuten
Schoolstraat 24, 9951 EL Winsum
vrijdagavond 9 november 2018
.
Filmhuis Winsum i.s.m. St. Een Joodse Erfenis

jaarprogramma
     
     
     
     
   

Veel belangstelling voor Europese Dag Joods Cultureel Erfgoed in Winsum

    thema: 'storytelling'
     
. omslag van 'kindertranen'
.auteur: inge wallage
 
     

 

In de voormalige synagoge van Winsum woonden zo'n 95 bezoekers een of beide programma-onderdelen bij. Bij gebrek aan ruimte stonden er zelfs belangstellenden te luisteren in het kleine halletje en bij de openstaande deur van de nooduitgang. Spreekster Inge Wallage die na de oorlog in Winsum opgroeide, vertelde op zeer boeiende wijze over ‘Kindertranen toen, nu en in de toekomst’, rond het opstel dat haar vader Nol Wallage als middelbare scholier kort na de Tweede Wereldoorlog voor het vak Nederlands schreef.


Onder de aanwezigen bevond zich de heer Reitsma. Op hun boerderij bij het Friese Eernewoude boden zijn ouders tijdens de oorlog onderduikers, waaronder Nol Wallage, een veilige schuilplaats. Over de gebeurtenissen in en rond dit onderduikadres is het boekje ‘Wy binne bewarre’ verschenen. Ook de auteur van dit boekje, de heer Bergsma, was aanwezig. Begin dit jaar hebben hebben Inge en haar moeder Anneke, de weduwe van Nol Wallage, de heer Reitsma ontmoet. Tijdens die beladen bijeenkomst hoorden zij voor het eerst waar Nol was ondergedoken en hoe het hem was vergaan op dat onderduikadres.

     

flyer : klik hier
.
.
.
.
.
.
.
.

 
Inge leest voor uit 'Kindertranen' en vertelt over onderduiken in Eernewoude.
x
Nb.: De heruitgave 2015 van 'Kindertranen' is te koop in Herinneringscentrum Westerbork U kunt daarvoor contact opnemen met de museumwinkel. De Nederlandse uitgave kost € 5,-, de Engelse uitgave kost € 3,50. Er zijn nog voldoende exemplaren voorradig.
 
     
    Het programma van de Europese Dag van het Joods Cultureel Erfgoed in Winsum werd afgesloten met een muzikale reis door Europa waarin klezmergroep Aheym liederen bracht uit de Jiddische volksmuziek.
     
.
. aheym in winsum
 
     

.
Esther Ronda
.
. zang .

. Marloes Grosfeld .
. accordeon
.
Affiniteit met
het Joodse leven,
de melancholische klanken van klezmer, Jiddische muziek en de Balkan
vormt het gezamenlijke vertrekpunt van de vier enthousiaste muzikanten.


.
. Remy Geldorp .
. klarinet, gitaar, zang .

. Dolf Derks .
. gitaar .
     
     
     
     
     
   

Website samenwerkende synagogen in Noord- en Oost-Nederland

     
   
     
 

Sinds 2016 beschikt Syneon, het netwerk van samenwerkende synagogen in Noord- en Oost Nederland, over een eigen website met basisinformatie per locatie over de twintig deelnemende organisaties, te weten: de synagogen van Aalten, Appingedam, Bourtange, Borculo, Dalfsen, Dieren, Elburg, Emmen, Enschede, Groningen, Haaksbergen, Lochum, Vriezeveen, Winsum, Winterswijk, Zuidlaren en Zwolle. Daarnaast zijn ook het Etty Hillesumcentrum in Deventer, het Herinneringscentrum Kamp Westerbork in Hooghalen en de Samuel Levie Stichting in Leek aan synagogennetwerk SyNeON verbonden.